Festival Doub Nevyèm lan, ki selebre chak ane nan nevyèm jou nevyèm mwa linè a, se yon festival ki melanje tradisyon, lanati ak fanmi yon fason mayifik. Anrasinen pwofondman nan filozofi ansyen Chinwa a, nimewo nèf la te gen yon estati inik ak elve. Nan sajès pwofon I Ching nan, yo te konsidere li kòm pi gwo nimewo yang nan nimewo yang yo, li senbolize lonjevite, pwosperite ak bon chans. Siyifikasyon nimerik sa a, lè yo mele ak peryòd otòn festival la—yon sezon ki asosye ak rekòt, refleksyon ak tranzisyon an nan direksyon mwa ki pi frèt yo—te kreye yon poto mitan kiltirèl ki santre sou respè pou granmoun aje yo ak rechèch byennèt. Pandan ke tèm prensipal li yo, tankou onore granmoun aje yo, monte anlè ak admire krizantèm yo, rete konsistan atravè vas etandi Lachin nan, fason moun yo selebre festival presye sa a ka varye anpil de rejyon a rejyon. Chak zòn, ki fòme pa istwa lokal distenk li, kilti rich li ak jewografi inik li, te devlope pwòp seri koutim ak tradisyon li yo, sa ki fè festival la yon tapi vibran nan divès selebrasyon. Eksplore diferans rejyonal sa yo non sèlman ajoute pwofondè ak richès nan konpreyansyon nou sou festival la, men tou, li demontre yon fason klè kijan li pwofondman anrasinen nan lavi moun atravè peyi a.
Nan nò Lachin, patikilyèman nan metwopòl ki gen anpil aktivite tankou Beijing ak Tianjin, yo souvan selebre Doub Nevyèm Festival la avèk grandè ak antouzyas, sitou atravè gwo ekspozisyon krizantèm. Orijin tradisyon sa a remonte nan gloriye Dinasti Tang la, yon peryòd ki renome pou pwosperite kiltirèl li. Pandan tan sa a, tribinal enperyal yo te kòmanse kiltive krizantèm pou premye fwa, atire pa rezistans senbolik yo fas a ivè ki t ap pwoche a. Bèl flè sa yo, ak koulè vibran yo ak fòm elegant yo, te byen vit vin yon pati enpòtan nan selebrasyon festival la.
Jodi a, pak tankou majeste Tanp Syèl la nan Beijing ak gwo Pak Dlo Tianjin nan transfòme an vrè lanmè krizantèm pandan festival la. Plizyè milye flè ranje avèk ladrès nan ekspozisyon konplike ki se yon fèt pou je yo. Gen kèk ki fòme an bèt ki sanble ak lavi reyèl, kaptire gras ak mouvman bèt tankou dragon, phoenix ak lyon. Gen lòt ki fèt an replik bilding tradisyonèl Chinwa yo, ki montre bèlte achitekti pagod, tanp ak palè ansyen yo. Konkou espesyal yo òganize, kote jij ekspè yo bay pri pou flè ki pi vivan, ki an sante e ki gen fòm inik. Konkou sa yo atire amater ki pase plizyè mwa ap pran swen plant presye yo ak anpil atansyon, ap pran swen chak aspè kwasans yo ak anpil atansyon, soti nan awozaj ak angrè rive nan koupe ak fòme.
Jou fèt la, fanmi yo rasanble nan pak sa yo, sa kreye yon atmosfè vivan ak jwaye. Jèn paran yo pouse pousèt, gide pitit kirye yo nan ekspozisyon flè yo. Avèk pasyans, yo eksplike siyifikasyon krizantèm yo ak fèt la li menm, pou yo pase konesans kiltirèl de jenerasyon an jenerasyon. Moun yo renmen yo ede fanmi ki aje yo dousman, figi yo klere ak souri pandan y ap admire bote flè yo. Toupatou, moun ap pran foto, pou yo kaptire souvni jou espesyal sa a nan mitan flè yo.
Anpil pak òganize tou yon varyete pèfòmans folklorik, sa ki ajoute yon lòt nivo eksitasyon nan fèstivite yo. Dans dragon yo, ak kò long ak kolore yo k ap flote nan lè a, se yon bèl bagay pou wè. Atis ki gen talan, kache anba kostim dragon an, deplase ansanm, sa ki fè bèt mitik la vin vivan. Dans lyon yo, ki gen menm enèji a, prezante atis ki abiye an kostim lyon elabore, k ap imite mouvman vrè lyon yo pandan y ap sote, vire, epi kominike avèk piblik la. Spektak mizik tradisyonèl yo, ak mizisyen k ap jwe enstriman tankou guzheng, pipa, ak erhu, ranpli lè a ak melodi ki transpòte moun k ap koute yo nan tan lontan.
Apre yo fin jwi flè yo ak pèfòmans yo, fanmi yo souvan ale nan restoran ki toupre yo pou yo jwi manje tradisyonèl. Gato Double Ninth, yon engredyan esansyèl nan festival la, pran sant sèn nan. Avèk estrikti an plizyè nivo li ki sanble ak yon mòn, li senbolize monte nan nouvo wotè, ni literalman ni metaforikman. Gato a souvan dekore avèk osmanthus, yon flè otòn santi bon ki ajoute yon bon sant ak yon gou agreyab. Ansanm ak gato a, yo sèvi lòt plat tradisyonèl, sa ki pèmèt fanmi yo jwi yon selebrasyon konplè manje, kilti ak lyen familyal.
Nan sid Lachin, sitou nan pwovens tankou Guangdong ak Fujian, tradisyon monte anlè pran yon fòm inik. Akòz tèren zòn nan ki relativman pi plat konpare ak nò montay la, ak enpòtans istorik gwo fò won ak pagod kòm sant relijye ak kiltirèl, anpil moun nan rejyon sa yo chwazi monte gwo fò won oswa pagod olye de mòn.
Pa egzanp, nan vil Guangzhou ki byen vivan an, Canton Tower—youn nan pi wo tou nan Lachin—vin tounen yon destinasyon popilè nan Festival Double Ninth la. Fanmi ak zanmi pran asansè a avèk anvi pou monte anlè tou a, kote yo jwenn yon bèl panorama vil la. Vizyon peyizaj iben ki gaye toupatou a, ak grat syèl modèn li yo, lari ki byen anime yo, ak rivyè k ap fè zigzag, se yon bagay ki vrèman enpresyonan. Gen kèk vizitè ki menm pote panyen piknik plen ak gato Double Ninth ak te krizantèm. Yo jwenn yon kote konfòtab, petèt sou youn nan platfòm obsèvasyon yo, epi yo pase apremidi a ap pale, pataje istwa, epi admire peyizaj yo. Ti briz otòn lan, konbine avèk gou dous te a ak teksti mou gato a, fè jounen an pafè e ap detann.
Nan Fujian, ansyen pagod yo nan vil tankou Quanzhou ak Xiamen kenbe yon plas espesyal nan kè moun nan lokalite a pandan festival la. Pagod sa yo, ki te reziste tan pandan plizyè santèn ane, se pa sèlman mèvèy achitekti men tou senbòl richès istwa ak kilti rejyon an. Monte pagod sa yo konsidere kòm yon fason pou konekte ak tan lontan, pou santi mak pye jenerasyon ki te vin anvan yo. Moun nan lokalite a kwè ke chak pa reprezante simonte obstak, epi pi wo yon moun monte, se pi gwo benediksyon y ap resevwa nan ane k ap vini an. Pandan y ap monte, yo souvan fè yon poz pou admire eskilti ak desen konplike ki sou mi pagod yo, ki rakonte istwa lejand ansyen, kwayans relijye ak tradisyon lokal yo.
Nan rejyon kotyè lès yo, tankou pwovens Zhejiang ak Jiangsu, Festival Doub Nevyèm lan lye sere sere ak dlo, yon koneksyon ki ka remonte nan sistèm kanal vaste zòn nan ak rich eritaj maritim li. Anpil moun nan zòn sa yo chwazi fè vwayaj bato sou lak oswa rivyè, sa ki pèmèt yo jwi peyizaj otòn nan yon pèspektiv inik.
Nan bèl vil Hangzhou a, fanmi yo lwe bato sou Lak Lwès ki popilè a. Pandan y ap navige sou dlo kalm yo, yo pase bò pon ikonik lak la, chak ak pwòp istwa ak cham li, ak zile vèt abondan ki gaye toupatou sou lak la. Krizantèm ki aliyen rivaj yo ajoute yon ti koulè nan peyizaj ki deja bèl la. Gen kèk bato ki menm sèvi ti goute tradisyonèl tankou gato Double Ninth ak gato osmanthus, sa ki pèmèt pasaje yo jwi manje lokal la pandan y ap admire peyizaj la. Balanse dou bato a, bri dlo a k ap frape kok la, ak anviwònman lapè a kreye yon atmosfè seren ak detant.
Anplis vwayaj an bato, rejyon kotyè yo gen yon tradisyon ki dire lontan pou fè sèvolan vole pandan Festival Doub Nevyèm lan. Yo fè sèvolan yo vole byen wo nan syèl otòn nan, souvan dekore avèk imaj konplike krizantèm oswa senbòl lonjevite. Aksyon sa a senbolize dezi pou rive nan nouvo wotè, ni an tèm de kwasans pèsonèl ni an tèm de bòn chans. Kominote yo jwe yon wòl aktif nan tradisyon sa a lè yo òganize atelye fabrikasyon sèvolan. La a, timoun yo gen opòtinite pou yo aprann atizay fabrike sèvolan lè l sèvi avèk ankadreman banbou ak swa kolore. Anba gidans atizan ki gen eksperyans, yo rasanble sèvolan yo ak anpil atansyon, yo pentire yo ak pwòp desen yo epi yo ajoute dènye ti detay yo. Atelye sa yo pa sèlman anseye yon fòm atistik ki gen plizyè syèk, men tou, yo ankouraje yon sans kominote ak kreyativite nan mitan patisipan yo.
Nan rejyon lwès Lachin yo, tankou pwovens Sichuan ak Yunnan, yo selebre Festival Doub Nevyèm lan avèk yon gwo anfaz sou kilti etnik lokal yo. Nan Sichuan, gwoup etnik Qiang ak Tibeten yo gen pwòp koutim inik ak kolore yo pou festival la. Moun Qiang yo, ke yo rekonèt pou richès eritaj kiltirèl yo, òganize pèfòmans dans tradisyonèl. Gason ak fanm, abiye ak kostim etnik ki pi bèl ak elabore yo, dekore avèk brode konplike, pèl ak plim, rasanble nan espas ouvè. Sou son ritmik tanbou ak flit, yo fè dans ki dekri sèn nan lavi chak jou, tankou agrikilti, lachas ak rasanbleman fanmi. Dans sa yo pa sèlman yon fòm amizman men tou yon fason pou transmèt konesans ak valè kiltirèl bay jenerasyon ki pi jèn yo. Yo sèvi kòm liv lekòl vivan, k ap anseye sou istwa, tradisyon ak fason lavi pèp Qiang la. Ansanm ak dans yo, pèp Qiang la prepare tou manje espesyal, tankou ti mouton griye bon gou ak gato lòj nourisan, ke yo pataje jenere ak fanmi ak zanmi, ranfòse lyen sosyal yo epi kreye yon sans inite.
Nan Yunnan, pèp Dai a selebre fèt la nan pwòp fason diferan pa yo. Yo rasanble toupre rivyè ak lak, kote yo lage ti lantèn byen dekore nan dlo a. Lantèn sa yo dekore avèk volonte pou granmoun aje yo, ekri nan kaligrafi delika oswa reprezante nan desen konplike. Pandan lantèn yo ap flote ale sou kouran dou a, yo senbolize espwa pou sante, bonè ak yon lavi ki long pou moun yo renmen yo. Pratik sa a reflete tradisyon Dai pou pirifye dlo, li bay fèt la yon gwo siyifikasyon espirityèl. Se yon moman refleksyon ak lapriyè, pandan pèp Dai a eksprime lanmou ak respè yo pou granmoun aje yo ak rekonesans yo pou benediksyon ki nan lavi yo.
Nan zòn riral atravè Lachin, Festival Doub Nevyèm nan souvan gen yon cham plis riral ak senp. Apre kiltivatè ki travay di yo fin fèk fini rekòt otòn nan, yon moman anpil travay ak anpil espwa, yo sèvi ak festival la kòm yon opòtinite pou yo repoze, detann, epi selebre rekonpans abondan yo. Nan kare vilaj yo, kè kominote riral yo, yon sans lajwa ak selebrasyon ranpli lè a. Kiltivatè yo pote avèk yo gato Doub Nevyèm fèt lakay, diven krizantèm moulu, ak fwi fre ki soti dirèkteman nan fèm yo. Bon sant manje a ak bon sant diven an melanje, sa kreye yon atmosfè akeyan ak cho.
Timoun yo, plen enèji ak eksitasyon, ap kouri toupatou ap jwe jwèt tradisyonèl yo. Volan, yon jwèt kote jwè yo sèvi ak pye yo, jenou yo ak lòt pati nan kò yo pou kenbe yon volan ak plim anlè, se yon chwa popilè. Bri ri ak aplodisman pandan y ap konpetisyon an ranpli vilaj la. Vole sèvolan se yon lòt aktivite yo renmen anpil, ak timoun yo k ap kouri nan jaden ouvè, sèvolan yo ap vole byen wo nan syèl otòn klè a. Pandansetan, granmoun yo rasanble an ti gwoup, y ap pale avèk animasyon sou rekòt la, pataje istwa eksperyans yo nan jaden yo, epi fè plan pou sezon ivè k ap vini an.
Nan kèk vilaj, yo fè yon seremoni espesyal pou onore granmoun yo. Yo ofri manm kominote sa yo ki saj e ki gen eksperyans kado kòm yon siy respè ak rekonesans. Apre sa, yo envite yo pataje sajès yo, leson lavi yo ak istwa yo ak jenerasyon ki pi jèn nan. Echanj sa yo pa sèlman yon fason pou transmèt konesans, men tou yon mwayen pou ranfòse lyen ant jenerasyon yo nan vilaj la. Gen kèk kominote ki menm òganize demonstrasyon tradisyonèl pou bat grenn, kote yo prezante teknik agrikòl ansyen yo. Demonstrasyon sa yo sèvi kòm yon rapèl sou rasin agrikòl festival la ak enpòtans pou respekte richès lanati a. Yo ede tou prezève konesans ak konpetans agrikòl tradisyonèl yo, pou asire ke yo pa pèdi pou jenerasyon kap vini yo.
Menm nan vil modèn yo ki gen ritm rapid, kote demand travay ak lavi chak jou ka twòp, Festival Double Ninth la kenbe cham klasik li. Anpil jèn, malgre orè chaje yo, fè yon efò konsyan pou vizite paran yo oswa granparan yo nan jou festival la. Yo montre lanmou ak swen yo lè yo pote kado tankou rad cho, ki apresye sitou lè tan an vin pi frèt, oswa sipleman sante pou sipòte byennèt fanmi granmoun aje yo. Gen lòt ki mennen granparan yo al manje nan yon bon restoran, yo chwazi yon kote ki sèvi manje tradisyonèl pou fè okazyon an vin pi espesyal toujou.
Gen kèk konpayi ki rekonèt enpòtans kiltirèl festival la epi ki òganize aktivite pou ranfòse lespri ekip la otou li. Randone an gwoup, kote anplwaye yo ka jwi lè fre a ak bèl peyizaj otòn pandan y ap aprann konnen youn lòt pi byen, se yon chwa popilè. Yo òganize tou vwayaj pou obsève krizantèm, sa ki pèmèt anplwaye yo fè eksperyans bote flè siyati festival la nan yon anviwònman ki pi rilaks e sosyal. Aktivite sa yo pa sèlman ankouraje anplwaye yo konekte youn ak lòt sou yon nivo pèsonèl, men tou, yo ankouraje selebrasyon kilti tradisyonèl nan espas travay la.
Nan dènye ane sa yo, avèk devlopman rapid teknoloji a, selebrasyon sou entènèt yo vin pi popilè tou. Moun yo pataje foto ak videyo aktivite festival yo sou platfòm medya sosyal yo, sa ki pèmèt zanmi ak fanmi ki soti toupatou nan mond lan patisipe nan selebrasyon an vityèlman. Yo voye salitasyon atravè aplikasyon mesajri, souvan akonpaye pa bèl imaj ak volonte sensè. Ekspozisyon krizantèm sou entènèt yo parèt, kote moun yo ka montre travay atistik, foto ak istwa yo ki gen rapò ak krizantèm. Yo devlope tou eksperyans reyalite vityèl, sa ki pèmèt moun ki pa kapab vwayaje akòz divès rezon "grenpe" mòn pi popilè oswa vizite jaden krizantèm. Inovasyon dijital sa yo pa sèlman yon temwayaj sou adaptabilite festival la, men tou yon fason pou asire ke rituèl ak tradisyon debaz li yo prezève epi transmèt nan epòk dijital la.
Youn nan aspè ki pi rekonfòtan nan koutim rejyonal Double Ninth Festival la se kijan yo tout, malgre diferans yo, retounen nan menm valè fondamantal yo: respè pou granmoun aje yo, lanmou pou fanmi, ak apresyasyon pou lanati. Kit se gwo ekspozisyon krizantèm yo nan nò a, grenpe gwo kay won an nan sid la, vwayaj bato yo nan lès la, oswa selebrasyon espesifik etnik yo nan lwès la, chak tradisyon se yon ekspresyon inik nan valè sa yo. Tradisyon sa yo sèvi tou kòm yon mwayen pou kreye koneksyon enpòtan, ni nan fanmi yo ni nan mitan kominote yo.
Diferans rejyonal yo nan selebrasyon festival la fè li tounen yon fenomèn kiltirèl ki pi dinamik e enteresan tou. Moun ki soti nan diferan pati nan Lachin gen opòtinite pou pataje pwòp koutim yo epi aprann youn nan men lòt, sa ki ankouraje echanj ak konpreyansyon kiltirèl. Echanj kominotè yo, tankou Festival Kilti Krizantèm anyèl la nan Kaifeng, jwe yon wòl enpòtan nan pwosesis sa a. Festival sa yo ankouraje aktivman dyalòg kiltirèl ant rejyon yo, yo reyini moun ki soti nan divès orijin pou montre tradisyon inik yo, fòm atistik yo ak kwizin yo. Atravè echanj sa yo, yo ankouraje yon konpreyansyon pi pwofon sou divès eritaj Lachin nan, epi yo ranfòse yon sans inite ak fyète nasyonal.
Pandan y ap kontinye selebre Festival Doub Nevyèm nan tout Lachin, koutim rejyonal li yo pa sèlman ap prezève men yo ap evolye tou pou satisfè chanjman epòk la. Jèn jenerasyon yo, avèk lide inovatè yo ak nouvo pèspektiv yo, ap jwenn nouvo fason pou onore tradisyon pandan y ap ajoute pwòp touche inik yo. Pa egzanp, gen kèk k ap òganize randone ekolojik, kote patisipan yo pa sèlman jwi bote natirèl la, men tou pran tan pou ranmase fatra, pou ankouraje konsyantizasyon anviwònman an ak konsèvasyon. Nan mond gastronomik la, blogè manje ak chèf yo ap fè eksperyans ak resèt fizyon, pou konbine gou tradisyonèl Festival Doub Nevyèm nan ak teknik pou kwit manje kontanporen. Entèpretasyon modèn sa yo nan plat tradisyonèl yo pa sèlman atire yon odyans ki pi jèn, men tou prezante festival la bay yon odyans mondyal, gaye kilti Chinwa byen lwen.
Inivèsite yo te rekonèt tou enpòtans pou etidye festival la nan yon pèspektiv antwopolojik. Kounye a, yo ofri kou sou antwopoloji festival, ankouraje elèv yo pou dokimante ak analize divès pratik rejyonal ki asosye ak Double Ninth Festival la. Atravè pwojè rechèch, travay sou teren, ak diskisyon akademik, elèv yo jwenn yon konpreyansyon pi pwofon sou siyifikasyon kiltirèl, sosyal, ak istorik festival la. Enterè akademik sa a pa sèlman ede prezève tradisyon festival la, men li kontribye tou nan domèn pi laj etid kiltirèl yo.
Alafen, koutim rejyonal Festival Double Ninth la se yon temwayaj puisan sou divèsite ak richès kilti Chinwa a. Yo montre ke malgre diferan fason moun yo selebre, yo ini pa yon lanmou pataje pou fanmi, yon respè pwofon pou granmoun aje yo, ak yon koneksyon dirab ak eritaj kiltirèl yo. Kit yon moun nan yon gwo vil ki aktif oswa yon ti vilaj trankil, Festival Double Ninth la se yon moman pou reyini ansanm, selebre lajwa lavi a, epi apresye moman ki vrèman enpòtan yo. Inisyativ touris kiltirèl yo te pwofite tou sou cham festival la, yo ofri "Wout Double Ninth" ki gide vwayajè yo nan rejyon ki gen selebrasyon inik. Wout sa yo bay yon fenèt sou tradisyon san tan Lachin yo ak modènite vibran li, sa ki pèmèt touris domestik ak entènasyonal yo fè eksperyans festival la nan tout glwa ak divèsite li.
Dat piblikasyon: 29 oktòb 2025